De afgelopen vijf jaar heb ik heel wat onderwijs mogen ontwerpen en herontwerpen. Ik was werkzaam in de propedeuse van CMD toen deze een nieuwe vorm kreeg en ik ben sinds de start van het jaar vier programma betrokken bij het ontwerp en de uitvoering. Je zou denken dat dit het makkelijker maakt om hierover te schrijven – maar niets is minder waar. Er is zó veel wat ik zou willen laten zien en vertellen dat ik er een beetje overweldigd door ben geraakt. Daarom heb ik ervoor gekozen om in grote lijnen wat te vertellen over de propedeuse en jaar vier. Daarnaast diep ik een specifieke onderwijs interventie verder uit.
Herontwerp propedeuse
Het herontwerp van de propedeuse begon eigenlijk al in mijn eerste werkzame jaar als docent. Hierin werden de voorbereidingen getroffen voor het nieuwe ontwerp en in mijn tweede academische jaar als docent voerden we de eerste iteratie uit. Het herontwerp van de propedeuse is grotendeels aan de hand van het ADDIE-model (SLO, 2022) uitgevoerd. De behoefte aan een herontwerp had twee grote oorzaken. Enerzijds het starten van een international track en anderzijds de langdurige behoefte om een aantal terugkerende items uit verschillende evaluaties te adresseren. Ik heb hierin een rol gespeeld in de verschillende ontwerp iteraties die het beste zichtbaar is bij het ontwikkelen van de design challenges, researchweek, creative gym, verschillende CoP’s, expo’s en de show yourself week. Sommige van deze onderdelen zijn inmiddels verankerd in het programma en anderen zijn verder doorgegroeid of hebben inhoudelijk een andere plek gekregen binnen het onderwijs. Wat helemaal aansluit op mijn visie op ontwerp en onderwijs.
Ontwerp jaar 4
Waar het in de propedeuse nog om een herontwerp ging, gaat het in jaar 4 om een compleet nieuwe onderwijsleeromgeving. Ontstaan uit de analyse en wens om het afstudeerniveau van studenten te verbeteren. Jaar 4 is het semester voor een student gaat afstuderen. Ironisch genoeg zegt het dus niet zo veel over in welk jaar een student zit maar hangt het alles samen met hun studievoortgang. Jaar 4 is onderdeel van een groter herontwerp van de hoofdfase van CMD.
Bij het ontwerpen van jaar 4 en het herontwerp van de hoofdfase in het algemeen heb ik gemerkt dat het creëren van draagvlak ontzettend lastig én belangrijk is. Het Z-model uit de curriculumwaaier (2022) onderschrijft dit. Het Z-model gaat ervan uit dat denkstappen die door de kopgroep worden gemaakt ook met andere betrokkenen moeten worden doorlopen om zo samen op hetzelfde punt uit te komen – in plaats van het naar beneden laten vallen van plannen volgen ze het schuine streepje in de Z. Hoewel dit een beproefde methode is heb ik in het ontwerpproces ondervonden dat betrokkenen in de praktijk soms zo’n ander startpunt (en beoogd eindpunt) hebben dat het lastig is om samen dezelfde denkstappen te doorlopen binnen een groot team.
Goed, terug naar Jaar 4. Studenten brengen het semester voor afstuderen door in de jaar 4 bildung community. Dit beslaat drie van hun vijf dagen in de week. Tijdens de community dagen werken we aan algemene ontwerp vaardigheden zoals ontwerpgericht onderzoek, probleemdefinities, prototyping, testing, klantcontact, gedragsverandering, ethiek en werkveld voorbereiding. Studenten werken binnen deze community aan complexe vraagstukken in een interdisciplinair team (ZEL-COM model). De overige twee dagen brengen studenten door in een vakinhoudelijke studio waar ze voornamelijk op consult basis werken aan hun vaardigheden en gericht om feedback vragen.
Y4 (Online) graduation proposal session
Om het afstudeerproces te stroomlijnen laten we studenten in hun eerste semester in jaar 4 werken aan een afstudeervoorstel. We faciliteren twee sessies per semester om feedback op deze voorstellen te ontvangen. Voor de offline versie ontwierp ik feedback kaarten, om het zo makkelijk mogelijk te maken om feedback aan elkaar te geven maar ook om dit proces even wat serieuzer neer te zetten dan met de gebruikelijke post-its.
Omdat er altijd een groep studenten is die een andere route loopt en het semester voor afstuderen bijvoorbeeld in het buitenland of op stage zijn heb ik ook een online sessie gehost. Hiervoor heb ik gebruik gemaakt van een miro-bord in plaats van de fysieke kaartjes.
Miro bord
In aanloop naar de sessies geven we studenten een voorlichting over wat er in het afstudeervoorstel moet komen te staan. De opdracht voor de sessies zelf is dat de studenten in maximaal drie minuten presenteren wat ze tot dan toe hebben. Presenteren is niet verplicht, maar doordat ik weet dat veel studenten dit wel doen en goed voorbereiden lukt het tijdens de sessie zelf ook vaak om studenten die niks hebben voorbereid toch te motiveren om te presenteren (conformisme) en zo feedback te ontvangen. Ik heb gekozen voor deze vorm omdat studenten elkaar zo positief kunnen beïnvloeden in het voortraject van afstuderen. Ook krijgen ze zo een beeld van wat hun medestudenten van plan zijn om te gaan doen. De feedback kaarten spelen ook een belangrijke rol. De kaarten nodigen uit om iedere presentatie van feedback te voorzien. Deze feedback mag bestaan uit alles wat maar bij je opkomt bij het zien van de presentatie. Het kan dus een tip zijn, een compliment, iets waar het je aan doet denken of misschien tip voor het netwerk van de student of een lees/luister/kijktip. Zo spreken we de collectieve intelligentie van de groep aan. Normaal gesproken geven we elkaar vaak feedback door post-its te schrijven. Doordat deze sessie gebruik maakt van gedrukte A6 kaartjes op stevig papier voelt het meteen als een officiëler moment (en Attractiveness Bias speelt ook een rol). Daarnaast zetten we dit moment bewust in tijdens het semester voor het afstuderen zodat het makkelijker wordt voor studenten om op tijd ‘bondgenoten’ te vinden voor hun afstudeerproces. Dit sluit aan bij mijn visie op onderwijs, waarin ik veel waarde hecht aan community based learning.
Spaghetti tijdens de weekstart
Iedere dinsdag openen we samen de week in jaar 4, dit is belangrijk voor de community building en dit moment gebruiken we ook om praktische informatie te delen met studenten over aanstaande sessies, assessments en andere studievoorwaarden. Doordat er in bepaalde periodes veel van zulke praktische informatie is, sloop het erin dat de weekstart eigenlijk ook een teamsbericht had kunnen zijn. Ik merkte dat de opkomst lager werd. Uit eerdere evaluaties kreeg ik gemengde reacties op de weekstart van studenten. Sommigen vonden het handig, anderen vonden het saai of onnodig. Dit in combinatie met de feedback van verschillende collega’s dat ik meer van mijn vakinhoud aan bod moet (/mag) laten komen heeft ertoe geleid dat ik opnieuw naar dit programma onderdeel ben gaan kijken.
Onlangs heb ik de weekstart met die reden een nieuw ontwerp gegeven, door een eigen ‘rubriek’ toe te voegen. ‘Throwing spaghetti at the wall and seeing what sticks’. In dit stukje van de weekstart deel ik met studenten wat mij op design vlak bezig houdt. Het geeft mij een laagdrempelige manier om vakinhoud met studenten te delen ter inspiratie, om zo ook voeding te bieden voor hun vraagsturing. In deze rubriek zet ik ook strategisch ‘self-disclosure’ in, door informatie te koppelen aan mijn eigen praktijk laat ik zien hoe het relevant is en hoe een ontwerper naar de wereld kijkt.
Bronnen
Curriculumwaaier. (maart 2022). In SLO.
Zel-Com model